Sedef Hastalığı (Psoriasis) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Sedef hastalığı (psoriasis), bağışıklık sisteminin cilt hücrelerini gereğinden fazla uyarması sonucu gelişen kronik ve inflamatuar bir deri hastalığıdır. Bu durum, cilt hücrelerinin normalden çok daha hızlı yenilenmesine neden olur ve ciltte kızarık, üzeri beyaz-gümüş renkli pullarla kaplı plakların oluşmasına yol açar. Hastalık en sık dirsekler, dizler, saçlı deri ve bel bölgesini etkiler; ancak tırnaklar, avuç içi, ayak tabanı ve hatta eklemler de tutulabilir.

Psoriasis bulaşıcı değildir ve kişiden kişiye temasla geçmez. Hastalık dönem dönem alevlenmeler ve iyileşmelerle seyredebilir. Günümüzde kullanılan topikal tedaviler, fototerapi, klasik sistemik ilaçlar ve biyolojik tedaviler sayesinde birçok hastada uzun süreli hastalık kontrolü sağlanabilmektedir.

Bu yazıda sedef hastalığının nedenlerini, belirtilerini, farklı tiplerini, güncel tedavi seçeneklerini ve günlük yaşamda dikkat edilmesi gereken noktaları ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Psoriasis Hakkında Kısa Bilgiler

Özellik	Bilgi
Hastalığın adı	Psoriasis (Sedef Hastalığı)
Bulaşıcı mı?	Hayır
Kimlerde görülür?	Her yaşta
En sık belirtiler	Kızarıklık, pullanma, plaklar
Eklem tutulumu olabilir mi?	Evet
Tedavi edilebilir mi?	Evet, uzun süre kontrol altına alınabilir.

 

Sedef Hastalığı (Psoriasis) Nedir?

Sedef hastalığı (psoriasis), bağışıklık sisteminin cilt hücrelerini yanlışlıkla uyarması sonucu gelişen kronik, inflamatuar bir deri hastalığıdır. Bu uyarı nedeniyle cilt hücreleri normalden çok daha hızlı çoğalır. Sağlıklı bir ciltte yaklaşık 28 günde tamamlanan hücre yenilenme süreci, psoriasis hastalarında birkaç güne kadar kısalabilir. Bunun sonucunda cilt yüzeyinde kalın, kızarık ve üzeri beyaz-gümüş renkli pullarla kaplı plaklar oluşur.

Psoriasis yalnızca cildi etkileyen bir hastalık değildir. Bazı hastalarda tırnak tutulumu, eklem iltihabı (psoriatik artrit) ve diğer sistemik hastalıklar da görülebilir. Bu nedenle günümüzde psoriasis, tüm vücudu etkileyebilen kronik inflamatuar bir hastalık olarak kabul edilmektedir.

Hastalık dönem dönem alevlenmeler ve sakinleşme dönemleriyle seyreder. Günümüzde uygulanan tedavilerle hastalık tamamen ortadan kaldırılamasa da uygun tedavi ve düzenli takip sayesinde uzun süreli hastalık kontrolü sağlanabilir ve yaşam kalitesi belirgin şekilde artırılabilir.

Sedef Hastalığı Bulaşıcı mıdır?

Hayır. Sedef hastalığı bulaşıcı değildir ve kişiden kişiye temasla geçmez.

Psoriasis; bakteri, virüs veya mantar enfeksiyonu değildir. Bu nedenle tokalaşmak, sarılmak, aynı ortamda bulunmak, ortak havuz kullanmak veya aynı evde yaşamak hastalığın bulaşmasına neden olmaz.

Toplumda sedef hastalığı ile ilgili en yaygın yanlış inanışlardan biri bulaşıcı olduğudur. Bu yanlış düşünce, hastaların sosyal yaşamda kendilerini dışlanmış hissetmelerine neden olabilir. Oysa psoriasis, bağışıklık sistemi ile ilişkili kronik bir hastalıktır ve başkalarına bulaşma riski taşımaz.

Bu nedenle sedef hastalığı olan bireylerin okul, iş veya sosyal yaşamdan uzaklaştırılması için tıbbi bir neden yoktur.

Sedef Hastalığı Neden Olur?

Sedef hastalığının (psoriasis) kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Günümüzde hastalığın, genetik yatkınlık ile bağışıklık sistemindeki düzensizliğin çevresel tetikleyicilerle bir araya gelmesi sonucu ortaya çıktığı kabul edilmektedir.

Bağışıklık sistemi, normalde vücudu enfeksiyonlara karşı korurken, psoriasis hastalarında cilt hücrelerini gereksiz yere uyarır. Bunun sonucunda cilt hücreleri normalden çok daha hızlı çoğalır ve ciltte kalın, kızarık ve pullu plaklar oluşur.

Ailesinde sedef hastalığı bulunan kişilerde hastalığın görülme riski daha yüksektir. Ancak aile öyküsünün bulunmaması, sedef hastalığının gelişmeyeceği anlamına gelmez. Benzer şekilde ailesinde psoriasis bulunan herkes de mutlaka bu hastalığa yakalanmaz.

Hastalığın ortaya çıkmasına veya mevcut hastalığın alevlenmesine neden olabilecek bazı tetikleyiciler şunlardır:

• Stres ve yoğun duygusal yük
• Boğaz enfeksiyonları başta olmak üzere bazı enfeksiyonlar
• Cilt travmaları, kesikler, yanıklar ve dövmeler (Koebner fenomeni)
• Bazı ilaçlar (örneğin lityum, beta blokerler ve bazı antimalaryal ilaçlar)
• Sigara ve aşırı alkol tüketimi
• Obezite ve metabolik sendrom
• Bazı hastalarda hızlı kilo alımı veya hormonal değişiklikler

Bu tetikleyicilerin bulunması tek başına sedef hastalığına neden olmaz; ancak genetik yatkınlığı olan kişilerde hastalığın ortaya çıkmasını veya alevlenmesini kolaylaştırabilir.

Sedef Hastalığı Kimlerde Daha Sık Görülür?

Sedef hastalığı (psoriasis) her yaşta ortaya çıkabilse de en sık 15–25 yaş ve 50–60 yaş aralığında görülür. Kadın ve erkekleri benzer sıklıkta etkiler; ancak hastalığın başlangıç yaşı ve klinik seyri kişiden kişiye değişebilir. Erken yaşta başlayan psoriasis, aile öyküsü ile daha sık ilişkilidir ve bazı hastalarda daha yaygın seyredebilir. Buna karşılık ileri yaşta başlayan psoriasis farklı klinik özellikler gösterebilir.

Ailesinde sedef hastalığı bulunan kişilerde risk daha yüksektir. Bununla birlikte, aile öyküsü olmayan bireylerde de gelişebilir. Hastalığın ortaya çıkmasında genetik yatkınlığın yanı sıra çevresel tetikleyiciler de önemli rol oynar.

Sigara kullanımı, obezite, metabolik sendrom, yoğun stres ve bazı enfeksiyonlar hem hastalığın gelişme riskini artırabilir hem de mevcut hastalığın alevlenmesine neden olabilir.

Psoriasis çocukluk çağında da görülebilir. Çocuklarda özellikle boğaz enfeksiyonlarını takiben gelişen guttat tip psoriasis daha sık izlenirken, erişkinlerde plak tipi psoriasis en yaygın klinik formdur.

Bağışıklık sistemini etkileyen bazı hastalıkları bulunan kişilerde psoriasis daha ağır seyredebilir ve tedavi planı buna göre düzenlenebilir.

Sedef Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Sedef hastalığının (psoriasis) belirtileri, hastalığın tipine ve şiddetine göre değişiklik gösterebilir. En tipik bulgu, sınırları belirgin, kızarık zemin üzerinde yer alan ve üzeri beyaz-gümüş renkli pullarla kaplı plaklardır. Bu lezyonlar en sık dirseklerde, dizlerde, saçlı deride, bel ve kuyruk sokumu bölgesinde görülür.

Bazı hastalarda kaşıntı, yanma veya hassasiyet görülebilirken, bazı hastalarda ise plaklar belirgin olmasına rağmen herhangi bir şikâyet olmayabilir. Cilt kuruluğuna bağlı olarak çatlaklar gelişebilir ve özellikle el-ayak yerleşimli hastalarda bu çatlaklar ağrılı hale gelebilir.

Psoriasis yalnızca cildi etkilemez. Tırnaklarda çukurcuklar (pitting), kalınlaşma, renk değişikliği ve tırnağın yatağından ayrılması (onikolizis) görülebilir. Bazı hastalarda ise eklem ağrısı, sabah tutukluğu veya eklem şişliği gelişebilir. Bu bulgular psoriatik artritin erken belirtileri olabileceğinden mutlaka dermatoloji uzmanı ile paylaşılmalıdır.

Hastalık dönem dönem alevlenmeler ve sakinleşme dönemleriyle seyreder. Stres, enfeksiyonlar, bazı ilaçlar ve cilt travmaları mevcut lezyonların artmasına veya yeni lezyonların gelişmesine neden olabilir.

Sedef Hastalığı (Psoriasis) Tipleri Nelerdir?

Sedef hastalığı, her hastada aynı şekilde görülmez. Lezyonların görünümüne, yerleşim yerine ve klinik özelliklerine göre farklı tipleri bulunur. Hastalığın tipinin belirlenmesi, tedavi seçimi ve hastalığın takibi açısından önem taşır.

En sık görülen psoriasis tipleri şunlardır:

• Plak tipi psoriasis: En yaygın görülen tiptir. Dirsekler, dizler, saçlı deri ve bel bölgesinde sınırları belirgin, üzeri beyaz-gümüş renkli pullarla kaplı plaklarla karakterizedir.
• Guttat psoriasis: Özellikle çocuklarda ve genç erişkinlerde, sıklıkla boğaz enfeksiyonunu takiben gelişen çok sayıda küçük damla şeklindeki lezyonlarla seyreder.
• İnvers psoriasis: Koltuk altı, kasık, meme altı ve diğer deri kıvrımlarında görülen, parlak kırmızı renkli ve genellikle pullanmanın daha az olduğu lezyonlarla karakterizedir.
• Püstüler psoriasis: İçi steril iltihap (püstül) ile dolu kabarcıkların görüldüğü, daha nadir ancak daha ciddi seyredebilen bir psoriasis tipidir.
• Eritrodermik psoriasis: Vücudun büyük bölümünü etkileyen yaygın kızarıklık ve pullanma ile seyreden, acil değerlendirme gerektirebilen nadir bir klinik tablodur.

Psoriasis tipleri zaman zaman birbiriyle ilişkili olabilir ve aynı hastada farklı dönemlerde farklı klinik görünümler ortaya çıkabilir.

Saçlı Deri Psoriasisi (Saçta Sedef Hastalığı) nedir?

Saçlı deri psoriasisi, sedef hastalığının en sık görülen yerleşim bölgelerinden biridir. Genellikle saç çizgisi boyunca, ense bölgesinde ve kulak çevresinde sınırları belirgin, kızarık ve üzeri beyaz-gümüş renkli pullarla kaplı plaklar şeklinde ortaya çıkar.

Saçlı derideki yoğun pullanma nedeniyle sıklıkla kepek ile karıştırılabilir. Ancak psoriasisteki pullar daha kalın, plaklar daha belirgin ve alttaki zemin daha kızarıktır. Bazı hastalarda kaşıntı görülebilirken, bazılarında yalnızca pullanma şeklinde seyredebilir.

Saçlı deri psoriasisi kalıcı saç dökülmesine neden olmaz. Ancak yoğun inflamasyon, kaşıma ve alevlenme dönemlerinde geçici saç dökülmesi görülebilir. Hastalık kontrol altına alındığında saçlar genellikle yeniden çıkar.

Tedavide hastalığın yaygınlığına ve şiddetine göre ilaçlı şampuanlar, topikal kortikosteroidler, D vitamini analogları, keratolitik ajanlar ve gerekli durumlarda sistemik tedaviler veya biyolojik ilaçlar kullanılabilir.

Tırnak Psoriasisi (Tırnak Sedefi) nedir?

Tırnak psoriasisi, sedef hastalarının önemli bir bölümünde görülebilir ve bazı hastalarda cilt bulguları olmadan da ortaya çıkabilir. El ve ayak tırnaklarını etkileyebilen bu durum, günlük yaşamı ve el becerilerini olumsuz etkileyebilir.

En sık görülen bulgular arasında tırnak yüzeyinde çukurcuklar (pitting), tırnakta kalınlaşma, sarı-kahverengi renk değişikliği (“yağ damlası” görünümü), tırnağın yatağından ayrılması (onikolizis) ve tırnak altında kalınlaşma (subungual hiperkeratoz) yer alır.

Tırnak psoriasisi bazen mantar enfeksiyonu ile karıştırılabilir. Bu nedenle yalnızca tırnak görünümüne bakılarak tanı konulmamalı, gerekli durumlarda mantar enfeksiyonu açısından da değerlendirme yapılmalıdır.

Tırnak tutulumu olan hastalarda psoriatik artrit görülme riski daha yüksektir. Bu nedenle tırnak değişikliklerine ek olarak eklem ağrısı, şişlik veya sabah tutukluğu gelişmesi durumunda dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır.

Tedavi; tutulumun şiddetine göre topikal ilaçlar, intralezyonel tedaviler, sistemik ajanlar veya biyolojik ilaçlarla planlanabilir. Tırnakların uzama hızının yavaş olması nedeniyle tedaviye yanıtın görülmesi aylarca sürebilir.

Tırnak psoriasisi, psoriatik artrit için önemli bir risk göstergelerinden biridir. Bu nedenle tırnak değişiklikleri olan hastaların eklem şikâyetleri açısından da değerlendirilmesi gerekir.

Psoriatik Artrit Nedir?

Psoriatik artrit, sedef hastalığı ile ilişkili kronik inflamatuar bir eklem hastalığıdır. Psoriasis hastalarının yaklaşık %20–30’unda gelişebilir ve erken tanınıp tedavi edilmediğinde kalıcı eklem hasarına yol açabilir.

Psoriatik artrit, cilt bulgularıyla birlikte görülebileceği gibi bazı hastalarda cilt belirtilerinden önce veya yıllar sonra da ortaya çıkabilir. Bu nedenle sedef hastalığı olan bireylerin eklem yakınmaları açısından dikkatli olması önemlidir.

Aşağıdaki belirtiler psoriatik artriti düşündürebilir:

• Sabahları 30 dakikadan uzun süren eklem tutukluğu
• Eklem ağrısı, şişlik veya hassasiyet
• El ve ayak parmaklarında tüm parmağın şişmesi (daktilit)
• Topuk, aşil tendonu veya dirsek gibi tendonların kemiğe yapışma yerlerinde ağrı (entezit)
• Bel veya kalçada özellikle sabaha karşı artan ve hareketle azalan ağrı

Erken tanı ve uygun tedavi ile eklem hasarı büyük ölçüde önlenebilir ve yaşam kalitesi korunabilir.

 

Dikkat Sedef hastalığınız varsa ve son dönemde eklem ağrısı, sabah tutukluğu veya parmaklarda şişlik geliştiyse bunu yalnızca yaşlanma veya kireçlenmeye bağlamayın. Psoriatik artrit açısından erken değerlendirme, kalıcı eklem hasarını önleyebilir.

Sedef Hastalığı Tanısı Nasıl Konur?

Sedef hastalığı (psoriasis) tanısı çoğu zaman dermatoloji uzmanının yaptığı muayene ile konulur. Lezyonların görünümü, yerleşim yeri ve hastanın öyküsü tanı için genellikle yeterlidir.

Muayene sırasında dermatoloji uzmanı; lezyonların yaygınlığını, şiddetini, tırnak tutulumunu ve eklem şikâyetlerini birlikte değerlendirir. Gerektiğinde hastalığın şiddetini belirlemek ve tedaviye yanıtı takip etmek amacıyla PASI (Psoriasis Area and Severity Index) ve yaşam kalitesini değerlendiren ölçeklerden yararlanılabilir.

Deri biyopsisi her hastada gerekli değildir. Ancak tanının kesin olmadığı veya psoriasisin başka cilt hastalıkları ile karıştığı durumlarda biyopsi yapılabilir.

Psoriasis yalnızca cilt bulgularıyla değerlendirilmez. Eklem ağrısı, sabah tutukluğu veya tırnak değişiklikleri bulunan hastalar psoriatik artrit açısından da değerlendirilmelidir.

Sedef Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Sedef hastalığının tedavisi; hastalığın şiddetine, yaygınlığına, yerleşim yerine, hastanın yaşam kalitesine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiye özel planlanır. Günümüzde psoriasis için etkili birçok tedavi seçeneği bulunmaktadır ve uygun tedavi ile hastalık uzun süre kontrol altında tutulabilir.

Topikal Tedaviler (Krem, Merhem ve Losyonlar)

Hafif ve orta şiddetteki psoriasis olgularında tedavinin temelini topikal ilaçlar oluşturur. Topikal kortikosteroidler, D vitamini analogları, keratolitik ajanlar ve nemlendiriciler en sık kullanılan tedavilerdir. Yüz, genital bölge ve deri kıvrımları gibi hassas alanlarda ise gerekli durumlarda topikal kalsinörin inhibitörleri tercih edilebilir.

Fototerapi (Işık Tedavisi)

Dar bant UVB (NB-UVB) fototerapi; yaygın hastalığı bulunan, topikal tedavilerden yeterli fayda görmeyen veya uygun hastalarda etkili bir tedavi seçeneğidir. Tedavi dermatoloji uzmanı gözetiminde belirli aralıklarla uygulanır.

Sistemik Tedaviler

Orta ve ağır psoriasis hastalarında veya eklem tutulumu bulunan olgularda metotreksat, siklosporin ve asitretin gibi sistemik ilaçlar kullanılabilir. Bu tedaviler düzenli klinik ve laboratuvar takibi gerektirir.

Biyolojik Tedaviler

Son yıllarda geliştirilen biyolojik ilaçlar, psoriasise neden olan bağışıklık sistemi yolaklarını hedef alarak etki gösterir. Özellikle orta ve ağır psoriasis ile psoriatik artriti bulunan uygun hastalarda oldukça etkili tedavi seçenekleri arasında yer alır. Günümüzde biyolojik tedaviler sayesinde birçok hastada cilt tamamen veya tama yakın düzelebilmektedir. Biyolojik ilaçlar her psoriasis hastası için uygun değildir. Bu tedaviler, belirli kriterleri karşılayan hastalarda dermatoloji uzmanı tarafından planlanır.

En uygun tedavi yöntemi; hastalığın şiddeti, eşlik eden hastalıklar ve hastanın yaşam koşulları birlikte değerlendirilerek dermatoloji uzmanı tarafından belirlenmelidir. Psoriasis hastalarının reçetesiz satılan bitkisel ürünleri veya sosyal medyada önerilen tedavileri dermatoloji uzmanına danışmadan kullanmaları önerilmez.

Sedef Hastalığı ile Yaşarken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Sedef hastalığı (psoriasis) yalnızca ilaç tedavisi ile değil, doğru yaşam alışkanlıkları ve düzenli cilt bakımı ile de daha başarılı şekilde kontrol altına alınabilir. Hastalığın alevlenmesini tetikleyen faktörlerin tanınması ve mümkün olduğunca bunlardan kaçınılması tedavinin önemli bir parçasıdır.

• Cilt bariyerini koruyun

Düzenli nemlendirici kullanımı, cilt kuruluğunu azaltır, pullanmayı hafifletir ve cilt bariyerinin güçlenmesine yardımcı olur. Özellikle duş sonrasında nemlendirici uygulanması önerilir.

• Cildinizi tahrişten koruyun

Kesikler, çizikler, güneş yanıkları, dövmeler ve cildi tahriş eden uygulamalar Koebner fenomeni nedeniyle yeni psoriasis lezyonlarının gelişmesine neden olabilir. Bu nedenle cildin mümkün olduğunca travmadan korunması önemlidir.

• Stresi yönetmeye çalışın

Yoğun stres, birçok hastada psoriasis alevlenmelerini tetikleyebilir. Düzenli uyku, fiziksel aktivite ve kişiye uygun stres yönetimi yöntemleri hastalık kontrolüne katkı sağlayabilir.

• Sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinin

İdeal kilonun korunması, düzenli egzersiz yapılması, sigara kullanılmaması ve alkol tüketiminin sınırlandırılması, hem hastalığın kontrolü hem de eşlik edebilecek kalp-damar hastalıkları açısından önemlidir.

• Tedavinizi düzenli uygulayın

Doç. Dr. Melek Aslan Kayıran’dan Öneriler Sedef hastalığında tedavinin başarısı yalnızca kullanılan ilaçlara bağlı değildir. Düzenli nemlendirici kullanımı, tetikleyicilerden kaçınma ve doktor kontrollerinin aksatılmaması, uzun dönem hastalık kontrolünde en az tedavi kadar önemlidir.

Psoriasis kronik bir hastalıktır. İlaçların yalnızca alevlenme dönemlerinde değil, dermatoloji uzmanının önerdiği şekilde düzenli kullanılması tedavinin başarısını artırır. Kontrollerin aksatılmaması ve tedavi planında doktor önerisi olmadan değişiklik yapılmaması önemlidir.

Sedef Hastalığı Sadece Deriyi mi Etkiler?

Hayır. Sedef hastalığı yalnızca cildi etkileyen bir hastalık değildir. Günümüzde psoriasis, tüm vücudu etkileyebilen kronik inflamatuar bir hastalık olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle bazı hastalarda cilt bulgularına ek olarak farklı sağlık sorunları da görülebilir.

Özellikle psoriatik artrit, psoriasis ile en sık ilişkili hastalıklardan biridir. Bunun yanı sıra obezite, hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol ve kalp-damar hastalıkları psoriasis hastalarında toplumun genelinden daha sık görülebilir.

Psoriasisin görünür cilt bulguları nedeniyle bazı hastalarda anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesinde belirgin azalma gelişebilir. Bu nedenle tedavi planlanırken yalnızca cilt bulguları değil, hastanın fiziksel ve psikolojik durumu da birlikte değerlendirilmelidir.

Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, sigara kullanımının bırakılması ve düzenli doktor kontrolleri hem psoriasisin kontrolüne hem de eşlik edebilecek hastalıkların önlenmesine katkı sağlayabilir.

Çocuklarda ve Gebelikte Sedef Hastalığı

Sedef hastalığı hem çocukluk çağında hem de gebelik döneminde görülebilir. Her iki durumda da tedavi, hastanın yaşına ve özel koşullarına göre bireysel olarak planlanmalıdır.

Çocuklarda psoriasis çoğunlukla plak tipi veya boğaz enfeksiyonlarını takiben gelişen guttat psoriasis şeklinde görülür. Tedavide çocuğun yaşı, hastalığın yaygınlığı ve yaşam kalitesi dikkate alınarak topikal tedaviler, fototerapi veya gerekli durumlarda sistemik tedaviler planlanabilir.

Gebelik döneminde ise bazı kadınlarda psoriasis belirtileri hafiflerken, bazılarında değişmeden kalabilir veya alevlenebilir. Gebelik planlayan veya hamile olan psoriasis hastalarının kullandıkları ilaçları kendi kendilerine kesmemeleri ya da değiştirmemeleri önemlidir. Tedavi mutlaka dermatoloji uzmanı tarafından gebelik durumuna uygun olarak düzenlenmelidir.

Doğum sonrasında hormonal değişikliklere bağlı olarak hastalıkta alevlenmeler görülebileceği için düzenli takip önerilir.

Ne Zaman Dermatoloji Uzmanına Başvurulmalıdır?

Sedef hastalığı belirtileri fark edildiğinde erken dönemde dermatoloji uzmanına başvurulması, doğru tanı ve uygun tedavi planının yapılması açısından önemlidir.

Aşağıdaki durumlarda dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmeniz önerilir:

• İlk kez ortaya çıkan kızarık ve pullu cilt lezyonları varsa
• Lezyonlar hızla yayılıyor veya günlük yaşamı etkiliyorsa
• Saçlı deri, tırnak, yüz, el, ayak veya genital bölgede tutulum geliştiyse
• Eklem ağrısı, sabah tutukluğu veya parmaklarda şişlik başladıysa
• Uygulanan tedavilere rağmen hastalık kontrol altına alınamıyorsa
• Gebelik planlanıyor, gebelik mevcutsa veya emzirme dönemindeyseniz
• Kullanılan ilaçlara bağlı beklenmeyen yan etkiler geliştiyse

Erken tanı ve uygun tedavi, hem cilt bulgularının kontrol altına alınmasına hem de psoriatik artrit gibi olası komplikasyonların önlenmesine yardımcı olur.

Sonuç

Sedef hastalığı (psoriasis), bulaşıcı olmayan, kronik ve inflamatuar bir deri hastalığıdır. Günümüzde yalnızca cildi değil, eklemleri ve genel sağlığı da etkileyebilen sistemik bir hastalık olarak kabul edilmektedir. Erken tanı, doğru tedavi ve düzenli takip sayesinde hastalık büyük ölçüde kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi belirgin şekilde artırılabilir.

Tedavi planı; hastalığın şiddeti, yaygınlığı, eşlik eden hastalıklar ve hastanın yaşam koşulları göz önünde bulundurularak kişiye özel hazırlanmalıdır. Sedef hastalığında düzenli dermatoloji kontrolleri, tedaviye uyum ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları uzun dönem hastalık kontrolünün temelini oluşturur.

Hastalığı Hakkında Yanlış Bilinenler

1. Sedef bulaşıcıdır.

Hayır. Sedef Hastalığı kişiden kişiye bulaşmaz.

2. Kortizon bağımlılık yapar.

Dermatoloji uzmanının önerdiği şekilde kullanıldığında güvenli ve etkilidir.

3. Sedef sadece cilt hastalığıdır.

Hayır. Eklemleri ve genel sağlığı da etkileyebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sedef hastalığı bulaşıcı mıdır?

Hayır. Sedef hastalığı bulaşıcı değildir. Tokalaşmak, sarılmak, aynı ortamı paylaşmak veya ortak eşyaları kullanmak hastalığın bulaşmasına neden olmaz.

Sedef hastalığı tamamen iyileşir mi?

Psoriasis kronik bir hastalıktır. Tamamen ortadan kalkmasa da günümüzdeki tedavilerle uzun süreli hastalık kontrolü sağlanabilir.

Sedef Hastalığı Kendiliğinden Geçer mi?

Psoriasis kronik bir hastalıktır. Zaman zaman kendiliğinden hafifleyebilir ancak tamamen kaybolması beklenmez. Uygun tedavi ile uzun süreli hastalık kontrolü sağlanabilir.

Sedef hastalığı neden olur?

Kesin nedeni bilinmemektedir. Genetik yatkınlık, bağışıklık sistemindeki düzensizlik ve çevresel tetikleyicilerin birlikte rol oynadığı düşünülmektedir.

Stres sedef hastalığını artırır mı?

Evet. Yoğun stres birçok hastada hastalığın alevlenmesine neden olabilen önemli tetikleyicilerden biridir.

Sedef hastalığı çocuklarda görülür mü?

Evet. Psoriasis çocukluk çağında da görülebilir. Özellikle boğaz enfeksiyonlarından sonra gelişen guttat psoriasis çocuklarda daha sık izlenir.

Sedef hastalığı saç dökülmesine neden olur mu?

Saçlı deri psoriasisi kalıcı saç dökülmesine neden olmaz. Ancak alevlenme dönemlerinde veya yoğun kaşımaya bağlı olarak geçici saç dökülmesi görülebilir.

Sedef hastalığında tırnak tutulumu olur mu?

Evet. Tırnakta çukurcuklar, kalınlaşma, renk değişikliği ve tırnağın yatağından ayrılması görülebilir. Tırnak tutulumu olan hastalarda psoriatik artrit riski de daha yüksektir.

Sedef hastalığı eklemleri etkileyebilir mi?

Evet. Psoriasis hastalarının yaklaşık %20–30’unda psoriatik artrit gelişebilir. Eklem ağrısı, sabah tutukluğu veya parmaklarda şişlik varsa dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır.

Biyolojik ilaçlar her psoriasis hastası için uygun mudur?

Hayır. Biyolojik tedaviler belirli kriterleri karşılayan orta ve ağır psoriasis hastalarında dermatoloji uzmanı tarafından planlanır.

Sedef hastalığında beslenme önemli midir?

Evet. Sağlıklı beslenme, ideal kilonun korunması ve düzenli egzersiz hem hastalık kontrolüne hem de eşlik eden sağlık sorunlarının azaltılmasına katkı sağlayabilir.

Sedef hastalığı için bitkisel ürünler kullanılabilir mi?

Bitkisel ürünlerin etkinliği her zaman bilimsel olarak kanıtlanmış değildir. Dermatoloji uzmanına danışmadan alternatif tedavilere başlanması önerilmez.

Sedef hastalığında güneş faydalı mıdır?

Kontrollü güneş maruziyeti bazı hastalarda faydalı olabilir. Ancak aşırı güneşlenme cilt hasarına yol açabileceğinden güneşten bilinçli şekilde yararlanılmalı ve tedavi planı dermatoloji uzmanının önerilerine göre yapılmalıdır.

Bu yazı güncel ulusal ve uluslararası dermatoloji kılavuzları doğrultusunda hazırlanmıştır.

altına küçük puntoda:

• American Academy of Dermatology (AAD)
• European Academy of Dermatology and Venereology (EADV)
• EuroGuiDerm Guideline
• National Psoriasis Foundation
• Türk Dermatoloji Derneği

Bu yazı tıbbi bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Tanı ve tedavi kişiye özeldir. Cildinizde sedef hastalığını düşündüren belirtiler varsa tanı ve tedavi için dermatoloji uzmanına başvurunuz.

 

 

 

 

Diğer Hizmetler

İlgili Tedaviler